PREVENTIE VAN ONGEWENST GEDRAG
ondersteunen van taalontwikkeling

In het Nederlandse onderwijs is er veel aandacht voor allerlei vormen van onbegrepen gedrag. Een onderliggend probleem van onbegrepen gedrag kan een verstoorde of achterblijvende taalontwikkeling zijn. In dit artikel wordt aan de hand van wetenschappelijke onderzoeken uiteengezet wat de relatie kan zijn tussen taalontwikkeling en gedrag. 

Taal is overal om ons heen en is een voorwaarde voor ons dagelijks handelen. Taal hebben we nodig voor communicatie met anderen. Een kind dat te geringe vorderingen in zijn of haar taalontwikkeling maakt en daardoor communicatieproblemen ondervindt, zal op langere termijn onmacht en frustratie voelen, wat van invloed is op het welbevinden en gedrag. 

Innerlijke taal is spraak tegen zichzelf gesproken zonder vocalisatie. Vygotsky maakt hierbij onderscheid tussen sociale spraak, privéspraak en innerlijke spraak. Privéspraak was volgens Vygotsky  de eerste manifestatie van innerlijke spraak.: 

• Sociale spraak (social speech): communicatieve interactie, die gebruikt wordt om met anderen te praten.

• Privéspraak (private speech): hardop spreken tegen jezelf. Spraak die geen interpersoonlijke communicatieve functie dient.

• Innerlijke spraak (inner speech): de zelfgestuurde dialoog in stilte. Deze fase beschrijft het denkproces in de taalverwerving. In dit proces wordt het denken verbaal en de spraak representatief

Een dialoogcirkel (class community circle) is een methodiek om ongeveer twintig minuten lang de dialoog aan te gaan met de klas, waarbij kinderen de gelegenheid krijgen om gevoelens, gedachten etc. te delen zonder dat er geoordeeld wordt.  Relaties van leerkracht en klas worden hier opgebouwd en versterkt. In het artikel wordt verder uitgebreid uitgelegd hoe deze dialoogcirkel werkt met twee voorbeelden van een groep 8 en een groep 5 klas. 

Door het ervaren van zelfvertrouwen en vertrouwen krijgen in hun omgeving zullen kinderen met een achterstand in taalontwikkeling sterker worden. Via dialoogcirkels leren kinderen taal te verbinden aan gevoel en gedachten. Dit kan helpen tot minder onbegrepen gedrag in de klas. 

 


Titel informatie
Auteur

Das, Trees; Lee - van Broekhoven, Sonja van der

Tijdschrift

JSW (Jeugd in school en wereld)

Uitgave

Jrg. 105 (2020-2021), nr. 9 (mei 2021)

Collatie

p. 12-15

Annotatie

Literatuurlijst op: www.jsw.nl/artikelen

Publicatiejaar

2021